Ambalaj için PDF/X-4: nedir ve matbaadan ne zaman istenir?
PDF/X-4, bir baskı dosyasını her baskı öncesi sisteminde aynı davranacak şekilde paketlemenin standart yoludur: yazı tipleri gömülü, renk bildirilmiş, baskıda bozulabilecek hiçbir şey yok. Bu sayfa neyi güvence ettiğini, eski PDF/X-1a’dan farkını, içindeki FOGRA39 profilinin Avrupa dışındaki bir matbaa için ne anlama geldiğini ve Grapxo’nun ne yazdığını anlatır. Hangisini göndereceğinize her zaman matbaanızın şartnamesi karar verir.
PDF/X-4 nedir?
PDF/X, baskıya hazır PDF dosyalarının değişimi için bir ISO standartları ailesidir. PDF/X dosyası, ek kuralları olan sıradan bir PDF’tir: her yazı tipi gömülüdür, dosyanın kullandığı renkler bildirilmiştir, baskı iş akışlarının güvenemeyeceği özelliklere izin verilmez. PDF/X-4 (ISO 15930-7) güncel türdür. Canlı şeffaflığa, ICC tabanlı renge ve katmanlara izin verir; ayrıca renklerin hangi baskı koşulu için hazırlandığını söyleyen bir çıktı amacı (output intent) ister.
PDF/X-4 mü, PDF/X-1a mı?
Matbaalar hâlâ ikisini de isteyebiliyor. Eski PDF/X-1a en temkinli olanıdır: dosya yapılmadan önce her şey düzleştirilir ve CMYK’ya ya da özel renge çevrilir. PDF/X-4 tasarımı daha çok olduğu gibi korur, dönüştürmeyi matbaanın iş akışına bırakır.
| Standart | Renk | Şeffaflık | Matbaa ne zaman ister? |
|---|---|---|---|
| PDF/X-1a | Yalnız CMYK ve özel renk | Dışa aktarmadan önce düzleştirilir | Eski ya da çok temkinli iş akışları |
| PDF/X-3 | CMYK, özel renk ve ICC tabanlı renk | İzin verilmez | Renk yönetimli, şeffaflıksız iş akışları |
| PDF/X-4 | CMYK, özel renk ve ICC tabanlı renk | Canlı şeffaflığa izin verilir | Güncel iş akışları; bugün olağan istek |
- PDF/X-1a
- RenkYalnız CMYK ve özel renk
- ŞeffaflıkDışa aktarmadan önce düzleştirilir
- Matbaa ne zaman ister?Eski ya da çok temkinli iş akışları
- PDF/X-3
- RenkCMYK, özel renk ve ICC tabanlı renk
- Şeffaflıkİzin verilmez
- Matbaa ne zaman ister?Renk yönetimli, şeffaflıksız iş akışları
- PDF/X-4
- RenkCMYK, özel renk ve ICC tabanlı renk
- ŞeffaflıkCanlı şeffaflığa izin verilir
- Matbaa ne zaman ister?Güncel iş akışları; bugün olağan istek
Matbaanız bir standart söylüyorsa onu gönderin, söylemiyorsa sorun. Günümüzün birçok iş akışı PDF/X-4’ü kabul ediyor, ama bazı matbaalar hâlâ PDF/X-1a’da ısrar ediyor.
FOGRA39 ne anlama gelir?
PDF/X dosyasındaki çıktı amacı bir baskı koşulunu adlandırır. FOGRA39 (ISO Coated v2), kuşe kâğıda ofset baskıyı tarif eder ve Avrupa’da sık kullanılan bir koşuldur. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki matbaalar tabaka ofsette daha çok GRACoL’a, rotatif ofsette SWOP’a göre çalışır; başka bölgelerin de kendi koşulları vardır. Dosya yine her yerde basılır, ama renkler tek bir koşul için hazırlanmıştır ve başka koşulda çalışan matbaa onları dönüştürür. Küçük kaymalar bekleyin ve prova isteyin.
Ambalaj PDF/X-4 dosyasında neler olmalı?
Baskı PDF’inde
- Yazı tipleri. Gömülü ya da eğriye çevrilmiş. Birkaç kısa satır yazı taşıyan bir ambalaj dosyasında eğriye çevirmek çoğu zaman en güvenlisidir.
- Çıktı amacı. Bildirilmiş; matbaa renklerin hangi koşul için hazırlandığını bilir.
- Renk. CMYK; özel renk yalnız iş özel mürekkeple basılıyorsa; matbaa makinesinin kaldırabileceği bir toplam mürekkep sınırı.
- Taşma payı. Grafik, kesim çizgisinin ötesine matbaanızın istediği taşma kadar uzanır.
- Baskı yüzünde bıçak çizimi yok. Bıçak çizimi ayrı dosya ya da katman olarak gider; yanlışlıkla basılamaz.
Varak, kabartma ve parlak lak gibi işlemler de CMYK baskı PDF’ine girmez; matbaaya ayrı katmanlarda gider. Nasıl yapılacağı katmanlı vektör çıktı kontrol listesinde var.
PDF/X-4 dosyası nasıl kontrol edilir?
Matbaanızdan kendi preflight’ını yapmasını isteyin; geçerli olan kontrol odur. Sizin tarafınızda Acrobat Pro’nun preflight aracı PDF/X-4 uyumunu doğrulayabilir ve çoğu tasarım programı PDF/X-4 ön ayarıyla dışa aktarabilir. Uyumlu dosya kendiliğinden iyi dosya demek değildir: yine de ölçüsü yanlış olabilir, taşması eksik olabilir ya da barkodu okunmayabilir. Bu yüzden ambalaj preflight kontrol listesi tasarım tarafını da kapsar.
Grapxo ne yazar?
Bir Grapxo tasarımının baskı yüzü CMYK PDF/X-4 baskı dosyası olarak yazılır: FOGRA39 (ISO Coated v2) çıktı profili, toplam mürekkep en çok %300, yazılar eğriye çevrilmiş. Kutuda bıçak çizimi ayrı bir dosyadır; böylece baskı yüzünden uzak durur. Dönüştürücü çizemeyeceği bir öğeyle karşılaşırsa o PDF pakete konmaz, eksiksiz SVG pakette kalır. Grapxo PDF/X-1a yazmaz. Matbaanız onu şart koşuyorsa ya da FOGRA39’dan başka bir koşulda çalışıyorsa, dosyanın ne olduğunu söyleyip nasıl ilerlemek istediklerini sorun. Malzeme ve renk onayı matbaada kalır.
Sıkça sorulan sorular
PDF/X’teki X ne demek?
Değişim (eXchange). PDF/X dosyaları, tasarımcı ile matbaa arasında sürprizsiz değiştirilmek için tasarlanmıştır.
PDF/X-4 dosyası baskıya hazır dosya demek midir?
Hayır. PDF/X-4 PDF’in nasıl kurulduğunu anlatır: yazı tipleri, renk, çıktı amacı. Baskıya hazır bir ambalaj dosyası ayrıca doğru ölçü, taşma payı, kendi katmanında bir bıçak çizimi ve doğru panellerde grafik ister.
Matbaam PDF/X-4 ister mi?
Sorun. Birçok güncel iş akışı kabul ediyor, bazıları hâlâ PDF/X-1a istiyor. Matbaanın söylediği standart, göndereceğiniz standarttır.
Grapxo PDF/X-4 verir mi?
Evet. Baskı yüzü CMYK PDF/X-4 olarak yazılır; FOGRA39 çıktı profili, toplam mürekkep en çok %300 ve yazılar eğriye çevrilmiş.
Matbaam GRACoL ya da SWOP’a göre çalışıyor; dosyayı yine de kullanabilir miyim?
Genellikle evet, çünkü matbaalar koşullar arasında dönüştürme yapar. Dosyanın FOGRA39 için hazırlandığını söyleyin ve prova isteyin; renkler az da olsa kayabilir.
Grapxo PDF/X-1a verir mi?
Hayır. Grapxo PDF/X-4 yazar. Matbaanız PDF/X-1a şart koşuyorsa PDF/X-4’ü kabul edip edemeyeceklerini ya da dosyayı kendilerinin dönüştürüp dönüştüremeyeceğini sorun.
Stüdyoda üretmeye başlayın
Brief’inizi yazın, Grapxo baskıya uygun vektör yüzeyi üretsin.